Η βασική διαφορά είναι απλή: υπεργλυκαιμία σημαίνει υψηλό σάκχαρο αίματος, ενώ υπογλυκαιμία σημαίνει χαμηλό σάκχαρο αίματος. Στην καθημερινότητα όμως, ειδικά για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη. Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν, να εμφανίζονται αιφνίδια ή να αγνοούνται. Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στο σώμα μας και πότε χρειάζεται άμεση αντίδραση.
Τι σημαίνει χαμηλό και τι υψηλό σάκχαρο αίματος
Η υπογλυκαιμία ορίζεται συνήθως ως τιμή γλυκόζης αίματος κάτω από 70 mg/dL. Εμφανίζεται όταν το σώμα έχει περισσότερη ινσουλίνη από όση χρειάζεται ή όταν δεν έχει προηγηθεί επαρκής πρόσληψη τροφής.
Η υπεργλυκαιμία αφορά αυξημένες τιμές σακχάρου αίματος. Μετά το φαγητό είναι φυσιολογικό να υπάρχει άνοδος, όμως τιμές πάνω από 180–200 mg/dL θεωρούνται παθολογικές, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνονται.
Ποια συμπτώματα δείχνουν υπογλυκαιμία
Η υπογλυκαιμία συνήθως δίνει γρήγορα και έντονα σημάδια. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν τρέμουλο, ιδρώτα, ξαφνική πείνα, ζάλη ή ταχυκαρδία. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί άγχος, ευερεθιστότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Αν το χαμηλό σάκχαρο δεν αντιμετωπιστεί, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν πιο σοβαρά, όπως σύγχυση, υπνηλία ή ακόμη και απώλεια συνείδησης. Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος χρειάζεται σταθερή παροχή γλυκόζης για να λειτουργήσει σωστά.
Ποια συμπτώματα δείχνουν υπεργλυκαιμία
Η υπεργλυκαιμία συχνά εξελίσσεται πιο αργά. Στα αρχικά στάδια εμφανίζονται αυξημένη δίψα, συχνουρία, πονοκέφαλος και θολή όραση. Όταν το υψηλό σάκχαρο επιμένει, μπορεί να παρατηρηθεί κόπωση, ακούσια απώλεια βάρους και καθυστέρηση στην επούλωση πληγών.
Σε πολύ υψηλές τιμές υπάρχει κίνδυνος διαβητικής κετοξέωσης, μιας σοβαρής κατάστασης που συνοδεύεται από ναυτία, κοιλιακό άλγος, δυσκολία στην αναπνοή και χαρακτηριστική φρουτώδη οσμή στην αναπνοή.
Τι προκαλεί χαμηλό ή υψηλό σάκχαρο
Η υπογλυκαιμία εμφανίζεται συχνότερα όταν:
- παραλείπεται ή καθυστερεί ένα γεύμα
- λαμβάνεται περισσότερη ινσουλίνη από την απαιτούμενη
- γίνεται έντονη άσκηση χωρίς επαρκή τροφή
- καταναλώνεται αλκοόλ χωρίς συνοδεία φαγητού
Η υπεργλυκαιμία μπορεί να οφείλεται σε:
- ανεπαρκή ή παράλειψη δόσης ινσουλίνης ή αντιδιαβητικών δισκίων
- αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων
- φάρμακα (πχ. κορτιζόνη)
- άγχος, λοίμωξη ή άλλη νόσο
Πώς αντιδρώ σωστά τη στιγμή που θα συμβεί
Σε περίπτωση υπογλυκαιμίας, εφαρμόζεται ο κανόνας 15-15: λαμβάνουμε 15 γραμμάρια γρήγορα απορροφήσιμων υδατανθράκων και επανελέγχουμε το σάκχαρο μετά από 15 λεπτά.
Σε περίπτωση υπεργλυκαιμίας, αποφεύγουμε τα ζαχαρούχα τρόφιμα, πίνουμε νερό και ελέγχουμε τα επίπεδα σακχάρου. Αν οι τιμές ξεπερνούν τα 240 mg/dL, χρειάζεται έλεγχος για κετόνες και επικοινωνία με τον γιατρό.
Πότε χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση
Όταν τα επεισόδια χαμηλού ή υψηλού σακχάρου επαναλαμβάνονται, αυτό είναι ένδειξη ότι χρειάζεται επανεκτίμηση της αγωγής. Η σωστή ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη δεν βασίζεται μόνο στους αριθμούς, αλλά στην εξατομικευμένη προσέγγιση κάθε ασθενούς.
Συμπέρασμα
Η υπογλυκαιμία και η υπεργλυκαιμία δεν είναι απλώς «χαμηλό» ή «υψηλό» σάκχαρο. Είναι καταστάσεις που χρειάζονται σωστή αναγνώριση, άμεση αντίδραση και ένα πλάνο που να ταιριάζει στην καθημερινότητά σας. Τα συμπτώματα μπορεί να ξεκινούν ήπια, αλλά όταν επαναλαμβάνονται, δείχνουν ότι χρειάζεται καλύτερη ρύθμιση και πιο στοχευμένη καθοδήγηση.
Η Δρ. Μάρη Ανδριάνα, Ειδικός Παθολόγος – Διαβητολόγος, αξιολογεί συνολικά τα επεισόδια υπογλυκαιμίας/υπεργλυκαιμίας και βοηθά στη δημιουργία ενός εξατομικευμένου πλάνου ρύθμισης.
Κλείστε ένα ραντεβού στο ιατρείο της στα Μελίσσια, για εξατομικευμένη αξιολόγηση και πρακτικές οδηγίες διαχείρισης.
